Kaynak yöntemi | Ekotürk Döngü Atlası

Bir öneri siteye nasıl girer?

Kaynak seçimi, kapsam sınırı, dil kontrolü ve düzeltme izi aynı yayın sürecinin parçalarıdır.

Kaynak–iddia eşleştirmesi

Kaynak sayısı tek başına güvenilirlik ölçüsü değildir. Her önemli iddia için kaynağın gerçekten aynı konu, coğrafya, tarih ve yöntemi destekleyip desteklemediği kontrol edilir. Bir mevzuat belgesi sağlık sonucunu; bir ürün broşürü bağımsız çevresel üstünlüğü; tek bir araştırma bütün koşulları otomatik olarak kanıtlamaz.

Birincil kaynak bulunamadığında ikincil açıklama kullanılabilir; ancak bu durum görünür kılınır. Kaynaklar çelişirse yayın tarihi, yöntem, örneklem, belirsizlik ve kurumun yetki alanı karşılaştırılır; belirsizlik giderilemiyorsa metin kesinleştirilmez.

Güncelleme, sorumluluk ve başvuru yolu

Kaynak yöntemi metni; yayın modeli, kullanılan hizmet, mevzuat, veri akışı veya editoryal süreç değiştiği anda yeniden gözden geçirilir. Değişiklik kullanıcı haklarını, güvenliği veya içeriğin anlamını etkiliyorsa yalnız tarih güncellemesi yapılmaz; değişen bölüm ve gerekçe düzeltme kaydına eklenir.

Gerçek yayıncı ve iletişim bilgisi canlı yayın öncesinde tanımlanacaktır; uydurma bilgi kullanılmaz. Canlı yayın öncesinde tüzel kişi, adres, başvuru kanalı, sorumlu süreç ve saklama düzeni somut bilgilerle tamamlanmalıdır. Kaynak yöntemi sayfasındaki eksik kurumsal alanlar tamamlanmadan veri toplayan veya ticari özellik etkinleştirilemez.

1. Soruyu daraltırız

“En çevreci seçenek nedir?” yerine “Bu davranışın önleme, kullanım ömrü ve yerel atık akışı açısından hangi kontrol noktaları vardır?” diye sorarız.

2. Kaynak hiyerarşisi uygularız

Yürürlükteki resmî mevzuat ve kamu kurumu bilgisi
Uluslararası bilimsel değerlendirme ve standart kuruluşları
Hakemli araştırma ve üniversite kaynakları
Şeffaf yöntem sunan uzman kuruluşlar
Yalnız örnek amaçlı ticari veya ikincil kaynaklar

3. İddiayı sınırlandırırız

Kaynağın söylediğinden daha geniş sonuç çıkarmayız. Yerel uygulamayı evrensel, tek bir araştırmayı kesin hüküm veya pazarlama beyanını bağımsız kanıt gibi sunmayız.

4. Uygulanabilir dile çeviririz

Teknik kavramı basitleştirirken koşulları ve istisnaları silmeyiz. Kullanıcının gözlemleyebileceği küçük adımları öne çıkarırız.

5. Güncelleme ve düzeltme izi tutarız

Önemli anlam değişiklikleri tarih ve gerekçeyle kaydedilir. Sessizce yanlış bilgiyi değiştirmek yerine düzeltme notu yayımlanır.

Son karar kontrolü: Kaynak yöntemi

Kaynak yöntemi sayfasını kapatmadan önce kullandığınız kaynağın tarihini, uygulamanın kapsamını ve güvenlik sınırını tekrar okuyun. İlk denemenin sonucunu tek başına genellemek yerine başlangıç koşuluyla karşılaştırın. Yerel kurum, ürün etiketi veya resmî rehber farklı bir talimat veriyorsa güncel yetkili bilgi önceliklidir.